Vijf schrijftips voor een kort verhaal (en hoe dit verschilt van een roman)

Het is de week van het korte verhaal! Maar wat onderscheidt nu een kort verhaal van een roman of thriller? Natuurlijk neemt een kort verhaal minder woorden of bladzijden in beslag. Maar simpelweg woorden schrappen levert geen goed kort verhaal op. Een kort verhaal onderscheidt zich namelijk op meer punten dan op lengte alleen. Lees gauw verder voor vijf tips om een kort verhaal te schrijven dat anders is dan een verkorte roman (of thriller of ander lang verhaal).

Tip 1: Introduceer niet te veel personages

Een kort verhaal heeft een eenvoudige structuur, met slechts een klein aantal personages. Een roman heeft daarentegen vaak een meervoudige structuur en beslaat over het algemeen een grotere tijdspanne. Het is bij het schrijven van een kort verhaal belangrijk dat je een rode draad creëert en alles wat daar niet mee te maken heeft schrapt. Bedenk bovendien goed hoeveel personages je nodig hebt om je verhaal te vertellen, voor een kort verhaal is één hoofdpersonage en twee (tot drie) bijfiguren over het algemeen voldoende.

Tip 2: Houd de verandering van het personage klein

De ontwikkeling van de hoofdpersoon is in een kort verhaal van minder groot belang dan bij een roman. Een personage ontwikkelt zich slechts marginaal. De schrijver laat een moment in het leven van een personage zien, om daarmee een inzicht te delen met de lezer of een punt te maken. Kies je personage én het moment in zijn of haar leven dus goed. Een ingrijpende en wezenlijke verandering of groei, hoort niet thuis in een kort verhaal. Het biedt hier simpelweg te weinig ruimte voor. Houd dat wat je wilt uitdragen klein. Je personage kan bijvoorbeeld van gedachten veranderen, zijn plan wijzigen, een ander inzicht krijgen of een besluit nemen.

Tip 3: Bedenk alleen een hoofdintrige, schrap nevenplots

Het plot van een kort verhaal is eenvoudiger dan die van een roman. Dat wil zeggen, het bevat voornamelijk een hoofdintrige en voor nevenplots is (bijna) geen ruimte. Het hoofdplot moet het hele korte verhaal dragen en voor een voldoende grote spanningsboog zorgen. Het bedenken van een plot voor een kort verhaal hoeft dus niet eenvoudiger te zijn, het gaat erom dat de plot eenvoudig en niet meervoudig is.

Tip 4: Suggereer een voorgeschiedenis in weinig woorden

Een kort verhaal toont een kritiek moment uit het leven van de hoofdpersoon. Het is niet mogelijk om de familiegeschiedenis ruim uit de doeken te doen of uitgebreide onderlinge relaties te beschrijven. Als lezer moet je het over het algemeen zonder voorgeschiedenis doen, of een hele summiere. Dit betekent niet dat deze er niet is. Een goed schrijver kan in enkele zinnen een hele voorgeschiedenis suggereren, die de lezer zelf in no-time kan invullen. Als schrijver van een kort verhaal moet je je personage en zijn voorgeschiedenis door en door kennen en deze in een paar pennenstreken neerzetten. Vraag je constant af wat de kern is, wat de lezer moet weten en wat de lezer zelf kan invullen.

Tip 5: Pak de lezer meteen

Nog meer dan bij een roman of ander ‘lang’ verhaal, moet de lezer vanaf de eerste alinea meteen in het verhaal worden gezogen. Of eigenlijk al bij het lezen van de titel. Laat de lezer niet meer met rust tot aan de ontknoping en het einde van het verhaal. Alles wat hier niet aan bijdraagt, kun en moet je schrappen. Om een sterke titel te verzinnen kun je woorden of zinsdelen uit je verhaal onderstrepen en samenvoegen tot een intrigerende titel. Denk er ook eens aan om een (schrijf)vriend uit te nodigen en hem of haar te vragen welke zinnen opvallen of raken. En wat is eigenlijk de kern van je verhaal? Kan je die in de titel vatten, zonder meteen alles weg te geven?

Zo zie je maar weer, het ene genre is het andere absoluut niet. Deel deze post als je anderen ook wilt attenderen op dit verschil.

Wil je persoonlijke begeleiding bij het schrijven van een kort verhaal? Kijk dan eens wat ik voor je kan betekenen als schrijfcoach of met proeflezen. Natuurlijk verwelkom ik je ook graag bij een van mijn schrijfactiviteiten. Kom bijvoorbeeld komende dinsdag 21 februari de week van het korte verhaal in stijl afsluiten door samen te schrijven tijdens de schrijfkamer in Zwolle. Er zijn nog een paar gratis plaatsen beschikbaar.

Volg me ook op Facebook. Hier deel ik mijn schrijfervaringen en nog meer korte schrijftips. Ook houd ik je daar op de hoogte wanneer er een nieuw blog van mij online komt.